Hoewel gesprekken over AI en opkomende technologieën veel van de discussies op Bett UK 2026 domineerden, ging een van de meest tot nadenken stemmende gesprekken in het Teaching & Learning Theatre over iets veel fundamentelers: menselijke verbondenheid.

Onder leiding van Anthony Benedict, algemeen directeur van Ambition Community Trust en auteur van *Relational Inclusion*, werd tijdens de discussie onderzocht hoe scholen een empathische, traumagerichte omgeving kunnen creëren waarin elk kind zich gezien, veilig en gesteund voelt. Op basis van bevindingen uit een proefonderzoek waarbij 14 basisscholen, vijf middelbare scholen en een speciale opvang voor moeilijk opvoedbare leerlingen betrokken waren, stond een steeds sterker wordende overtuiging binnen het onderwijs centraal: gedrag kan niet los worden gezien van het gevoel erbij te horen.

Gedrag wordt vaak gezien als iets dat moet worden aangepakt. Uit steeds meer onderzoek naar trauma, hechting en emotioneel welzijn blijkt echter dat het wellicht nuttiger is om gedrag te beschouwen als een vorm van communicatie. Wat overkomt als storend gedrag, teruggetrokkenheid of opstandigheid, kan vaak een weerspiegeling zijn van de ervaringen die een kind heeft opgedaan, zijn of haar emotionele toestand of het gevoel van veiligheid in zijn of haar omgeving.

Dit inzicht vormt de kern van ‘Relational Inclusion’, een benadering die betekenisvolle relaties centraal stelt in de schoolcultuur. In plaats van zich uitsluitend te richten op gedragsbeheer, moedigt deze benadering leerkrachten aan om een omgeving te creëren waarin leerlingen zich verbonden en begrepen voelen en zich kunnen ontplooien.

Nu scholen nog steeds te maken hebben met uitdagingen op het gebied van aanwezigheid, welzijn en inclusie, biedt dit perspectief een alternatief voor traditionele gedragsstelsels. In plaats van zich af te vragen hoe gedrag kan worden beheerst, richten scholen zich steeds meer op de vraag hoe het gevoel van verbondenheid kan worden versterkt.

Om gedrag vanuit dit perspectief te begrijpen, is een andere manier van denken nodig. In plaats van zich af te vragen wat er mis is met een kind, worden leerkrachten aangemoedigd om na te denken over wat er mogelijk met het kind is gebeurd en welke ondersteuning het nodig heeft om te slagen. Het doel is niet om de verwachtingen te verlagen of schadelijk gedrag goed te praten, maar om zo te reageren dat de relaties worden versterkt en leerlingen de vaardigheden ontwikkelen die nodig zijn om hun emoties te beheersen en zich op het leren te richten.

De wetenschap achter deze aanpak wint steeds meer aan invloed. Begrippen als ‘neuroceptie’ laten zien hoe de hersenen voortdurend op zoek zijn naar tekenen van veiligheid en dreiging. Bij sommige leerlingen kunnen gevoelens van angst of verhoogde alertheid al aanwezig zijn nog voordat een les begint, wat hun vermogen om zich te concentreren, deel te nemen en contact te maken met anderen beïnvloedt. Het creëren van omgevingen die veiligheid en vertrouwen bevorderen, kan daarom een belangrijke rol spelen bij het ondersteunen van zowel het welzijn als de leerresultaten.

Ook praktische strategieën spelen een belangrijke rol. Hulpmiddelen zoals het opstellen van leerlingprofielen en het meten van emotionele intelligentie kunnen scholen helpen om individuele behoeften beter te begrijpen, belemmeringen voor het leren in kaart te brengen en een meer gepersonaliseerde aanpak te ontwikkelen om leerlingen te ondersteunen.

Centraal in relationele inclusie staat een eenvoudig maar krachtig principe: erbij horen is geen bijproduct van onderwijs, maar een voorwaarde ervoor. Wanneer leerlingen zich verbonden voelen met hun leeftijdsgenoten, het vertrouwen van volwassenen genieten en gewaardeerd worden binnen hun gemeenschap, is de kans groter dat ze zich inzetten, presteren en tot bloei komen.

Terwijl scholen blijven nadenken over hoe ze jongeren kunnen ondersteunen, blijven relaties een van de meest effectieve middelen die er zijn. Het creëren van een cultuur waarin iedereen zich thuis voelt, lost misschien niet alle uitdagingen op waarmee het onderwijs te maken heeft, maar het biedt wel een basis waarop zinvol leren, welzijn en inclusie kunnen worden opgebouwd.

Bij Bett zijn we druk bezig met het samenstellen van ons contentprogramma voor januari 2027. Als je van dit soort content houdt, schrijf je dan vandaag nog in voor je gratis ticket voor docenten.