Wiskunde staat erom bekend dat het gevoelens van angst en ongerustheid oproept.

Van de Teen Talk Barbie van Mattel, die in 1992 werd geproduceerd om te zeggen: ‘Wiskundeles is moeilijk!’, tot de Britse premier Rishi Sunak die in 2023 sprak over de schadelijke gevolgen van een nationale‘anti-wiskunde-mentaliteit’:onze samenleving kampt al lang met een diepgewortelde angst voor getallen. Andrew Ridgeway en Sarah Grainger hebben zich ten doel gesteld hier verandering in te brengen.

Als medeoprichters en hoofd bedrijfsvoering bij Everybody Counts gingen Andrew en Sarah in gesprek met Bett om te bespreken wat er ten grondslag ligt aan de wereldwijde afkeer van getallen, en – nog belangrijker – wat we kunnen doen om het imago van wiskunde te verbeteren en leerlingen de vaardigheden bij te brengen die ze nodig hebben om succesvol te zijn.

Wiskunde als essentiële levensvaardigheid

“Wiskundige vaardigheden zijn onmisbaar in het dagelijks leven,” zei Sarah, “Om je dagelijks leven goed te kunnen leiden, moet je dat gevoel voor getallen hebben en over die financiële basiskennis beschikken om succesvol te zijn.”

Wiskunde is onlosmakelijk verweven met ons dagelijks leven: berekenen hoe lang het duurt om in het verkeer van huis naar kantoor te komen, de rekening verdelen na een etentje met vrienden, of met tegenzin uitrekenen hoe lang we al wachten op een vertraagde bus. Maar meer nog: wiskunde is van cruciaal belang bij het nemen van fundamentele levensbeslissingen, zoals het opstellen van een budget, het begrijpen van rentetarieven en het plannen van het pensioen. Deze beslissingen kunnen ons dagelijks leven vormgeven en onze toekomst bepalen.

Ondanks het belang ervan in ons leven zijn de rekenvaardigheden wereldwijd ondermaats – en gaan ze achteruit. Het Programme for International Student Assessment (PISA) – een driejaarlijks internationaal onderzoek dat de vaardigheden en kennis van 15-jarige leerlingen op het gebied van lezen, wiskunde en natuurwetenschappen evalueert – bracht in 2022 een scherpe daling van de wiskunderesultaten aan het licht. Het vaardigheidsniveau in de OESO-landen daalde met een recordaantal van 15 punten. Toen deze resultaten de krantenkoppen haalden, krabden onderwijzers en ouders zich achter de oren, verbaasd over de dramatische terugval, en stelden ze zich allemaal dezelfde vraag: wat is er misgegaan met het wiskundeonderwijs?

Voor Andrew en Sarah is de oorzaak duidelijk: onderwijzers krijgen de taak om leerlingen deze fundamentele levensvaardigheid bij te brengen, maar er wordt hen niet getoond hoe ze dat effectief kunnen doen.

“In dit land zijn wiskundeprogramma’s erg voorschrijvend,” legde Sarah uit. „Een leraar staat voor de klas, geeft les en laat je zien dat je, om van A naar B te komen, dit traject moet volgen met behulp van deze methoden. En ‘Maths Mastery’ is het tegenovergestelde. Het gaat erom veel verschillende manieren te laten zien om tot die oplossing te komen, met behulp van veel verschillende hulpmiddelen en methoden, zodat je de manier vindt die voor jou werkt.“

Andrew en Sarah wezen op het succesvolle Singaporese onderwijsmodel, dat de nadruk legt op een conceptueel begrip van wiskunde op jonge leeftijd en op het gebruik van concrete leermiddelen, zoals telstenen, ook na de kleutertijd, om wiskunde voor leerlingen tot leven te brengen.

“Het is meer verkennend,” benadrukte Sarah, “het is geen vastomlijnd programma, maar het gaat erom dat je onderzoekt en kiest welke methoden voor jou werken. Je krijgt als het ware verschillende manieren aangereikt om tot de oplossing te komen van het oorspronkelijke probleem dat je misschien aan het begin van een les krijgt voorgelegd, en zo de beste aanpak voor jezelf te vinden. Het is dus een heel persoonlijk traject.”

“Wat in veel lesprogramma’s ontbreekt, is die concrete aanpak – leer-materiaal, papieren telstenen, wiskunde weer leuk maken,” zei Andrew, “Ik denk dat we bij wiskunde te veel zijn meegegaan in de trend van machine learning, en daardoor de kern van wat wiskundige vaardigheid eigenlijk inhoudt, uit het oog zijn verloren.”

Hij wees ook op een gebrek aan bewustzijn rond dyscalculie, gedefinieerd als een specifieke en aanhoudende moeilijkheid bij het begrijpen van getallen. „Ongeveer 2,5 tot 3 procent van de kinderen met dyscalculie wordt daadwerkelijk opgespoord”, zegt hij, „dat is echt een schande voor die kinderen die aan dyscalculie lijden zonder enige ondersteuning.” Hij legde uit dat maatregelen eenvoudig kunnen zijn, zoals achtergronden in neutrale kleuren en dyslexievriendelijke lettertypes, om wiskunde toegankelijker te maken voor leerlingen. 

De manier waarop de wereld wiskunde leert veranderen, land voor land

Als docenten merkten zowel Andrew als Sarah dat er onder leerlingen onnodige angst voor wiskunde heerste en dat leraren op scholen met beperkingen te maken hadden. Ze beseften dat er, om de dalende wiskundige vaardigheden te keren, zowel leerlingen als leraren tijd, hulpmiddelen, ondersteuning en een nieuwe aanpak van het wiskundeonderwijs nodig zouden hebben. Dat is een hele opgave, vooral voor scholen en gezinnen die onder druk staan door moeilijke economische tijden.

“Veel kinderen – 90% wereldwijd – kunnen het zich niet veroorloven om wiskunde onder de knie te krijgen. Zo simpel is het,” zei Andrew. “Daarom zijn we erin geslaagd een product te ontwikkelen dat betaalbaar en toegankelijk is voor die doelgroep.”

Everybody Counts heeft digitale leshulpmiddelen en lesplannen voor jonge leerlingen ontwikkeld om leerkrachten en ouders te helpen hun aanpak aan te passen. Op basis van praktijkervaring in de klas heeft het team zorgvuldig een opleidingsprogramma samengesteld dat meer is dan alleen een lesplan of een theoretische cursus, maar een compleet pakket bestaat uit lessen, toelichtingen voor ouders en leerkrachten om de gedachtegang achter de opzet van de lessen uit te leggen, en ondersteuning om opvoeders te sterken – zelfs als ze zelf geen professionele wiskundeleraren zijn.

Het programma is erop gericht kinderen te helpen wiskunde al vroeg onder de knie te krijgen, door de lessen te veranderen van een dwingende en hiërarchische aanpak naar een boeiende en interactieve manier van lesgeven. Door gebruik te maken van wetenschappelijk onderbouwde technieken en wiskunde tot leven te brengen met opdagelijkse situaties afgestemd op elk land, richt de app zich erop wiskunde aantrekkelijker te maken voor zowel docenten, ouders als leerlingen.

Andrew en Sarah hebben gemerkt dat hun opleiding bijna sneller belangstelling heeft gewekt dan ze kunnen bijhouden: er is al honderdduizenden aan inkomsten gegenereerd en tien landen hebben zich aangemeld voor de bètaversie, met partnerschappen in onder meer Cambodja, Thailand, Egypte, Marokko en de VS.

Ze benadrukten hoe het succes van hun prille bedrijf aantoont dat er een enorme behoefte bestaat aan een heroverweging van de manier waarop we wiskunde onderwijzen, en aan het al vroeg bijbrengen van wiskundige vaardigheden in het onderwijstraject van leerlingen.

„De focus moet al liggen op wiskunde op basisschoolniveau. De resultaten op de middelbare school – zowel op de middelbare als de hogere school – zijn verbluffend beter als je wiskunde onder de knie krijgt”, benadrukte Andrew. „Kijk naar Letland, Finland en Singapore – daar wordt wiskunde onder de knie gekregen. Zij pakken het al in een vroeg stadium goed aan.”