Sinds Mark Zuckerberg de naamsverandering van Facebook naar Meta aankondigde, is er een nieuwe golf van ambitie ontstaan binnen de digitale creatieve sector. Er ontstond een groeiend verlangen om na te denken over de verwezenlijking van een opkomende metaverse: een wereld waarin we ons allemaal naadloos door digitale omgevingen kunnen bewegen en, nog belangrijker, een plek waar we ons via interfaces van de volgende generatie volledig in deze ruimtes kunnen onderdompelen.

Wat is de Metaverse?

'

Dit idee ging veel verder dan alleen maar één login voor alles; het zou een plek zijn waar we ons net zo verbonden voelen als wanneer we ons in een fysieke ruimte bevinden. De platte schermen, toetsenborden, muizen en zelfs touchscreens – de interfaces die ons op afstand hielden van digitale gegevens – zouden verdwijnen. In plaats daarvan zouden we gebruikmaken van virtual reality-technologie, neurologische besturingssystemen, gebarenbesturing en collectieve algemene kunstmatige intelligentie.

Voor degenen die werkzaam zijn in het hoger onderwijs betekent dit dat we grondig moeten heroverwegen wat we precies doen als we tijd besteden aan leren. In dit opzicht is het concept van de metaverse een even grote evolutionaire sprong voorwaarts als de oprichting van het wereldwijde web, of zelfs de bibliotheek, en daarom moeten instellingen voor hoger onderwijs hun weg vinden in het ontwerpen van deze nieuwe digitale werelden, voordat ze er steeds verder van af komen te staan.

Al jarenlang heeft het hoger onderwijs moeite om mee te gaan met de golf van digitale innovatie in het algemeen, en met digitale innovatie op het gebied van onderwijs in het bijzonder. Uitgeput door de enorme last die het verlenen van een openbare dienst met zich meebrengt, heeft het hoger onderwijs – net als andere gigantische sectoren, zoals de openbare gezondheidszorg – sinds zijn ontstaan vooral een inhaalslag moeten maken.

Toch zien we binnen universiteiten een kleine groep ‘buitenbeentjes’ op het gebied van digitaal leren, die wellicht de regels hebben overtreden en Facebook, WhatsApp of andere toonaangevende communicatiemiddelen zijn gaan gebruiken om contact te leggen met hun studenten. Deze voorbeelden zijn echter zeldzaam. Op mijn eigen instelling zijn we tijdens de COVID-19-pandemie begonnen met het gebruik van TikTok in een cursus wetenschapscommunicatie, maar een grootschalig gebruik van het platform voor formeel onderwijs is grotendeels ondenkbaar, ondanks dat we weten dat dit de omgevingen zijn die onze studenten moeten beheersen om af te studeren met de vaardigheden die nodig zijn om te functioneren op de arbeidsmarkt.

Hoe werkt TikTok?

'

Een van de redenen voor deze terughoudendheid is dat het, historisch gezien, een nieuwe situatie is. Vroeger hadden studenten dergelijke systemen niet echt nodig. We hadden bibliotheken, boeken en de openbare ruimte waar we ideeën konden bediscussiëren. Hoewel het gebruik van een bibliotheek om informatie te vinden zeker nog steeds een belangrijke vaardigheid voor het leven is, zijn de softwaresystemen van vandaag de dag cruciale vaardigheden voor de meeste soorten banen, en de metaverse is net zo, maar dan in het kwadraat.

Overal om me heen zie ik vernieuwers die willen experimenteren met nieuwe toepassingen van immersieve technologie binnen hun sector. Van geneeskunde tot muziek, van gezondheidszorg tot geschiedenis: men beseft dat ons begrip van de wereld aanzienlijk zal worden verrijkt door het potentieel van nieuwe, immersieve technologie te benutten om die wereld vollediger te onthullen. We kunnen live visualisaties van het lichaam van een patiënt betreden om te onderzoeken welke chirurgische ingrepen mogelijk zijn. We kunnen overstromingsrisicovoorspellingen of klimaatmodellen beoordelen met behulp van complexe algoritmen die rekening houden met realtime gegevens.

Zoals het oorspronkelijk door auteur Neal Stephenson in zijn roman *Snowcrash* uit 1992 werd bedacht, gaat het bij de Metaverse niet alleen om het uitbreiden van het bestaande monopolie van onze technologische giganten naar elk hoekje van ons dagelijks leven. Sterker nog, daar draait het eigenlijk helemaal niet zozeer om. Het gaat zeker om het met elkaar verbinden van platforms, zodat je in Fortnite naar een optreden van een artiest kunt gaan, op TikTok naar het WK kunt kijken of als toeschouwer in het veld een esports-toernooi kunt bijwonen door jezelf onder te dompelen in het 3D-speelveld. Bovendien is elk van deze dingen cruciaal voor hoe we denken over wat onderwijs zou moeten worden.

Wat echter nog overtuigender is als reden waarom het hoger onderwijs zijn aanwezigheid in de metaverse zou moeten uitbreiden, is dat we deel moeten uitmaken van die fantasiewereld, anders lopen we het risico achterop te raken. Onze studenten hebben tot nu toe vooral te maken gehad met platforms die zijn ontworpen door Web 2.0-bedrijven, en de metaverse biedt de kans om mee te werken aan het creëren van deze nieuwe werelden vol ontdekkingen.

In juni heeft het Metaverse Standards Forum (https://metaverse-standards.org/) werd opgericht en telt inmiddels meer dan 450 aangesloten instellingen, waarvan slechts 2 universiteiten. Hoewel universiteiten altijd al een cruciale bouwsteen zijn geweest voor de verwezenlijking van onze digitale wereld – Zuckerberg richtte Facebook op tijdens zijn studie aan Harvard – kunnen we nog veel meer doen om het hoger onderwijs te positioneren als het ideologische fundament van de metaverse: een plek waar waarden tellen, waar gelijkheid, diversiteit en inclusiviteit centraal staan, en waar de bijdrage ervan ten minste gedeeltelijk wordt beoordeeld op het vermogen om mensen kansen te bieden om te leren, te groeien en het potentieel van de mensheid te verruimen.

De metaverse biedt het hoger onderwijs de kans om zijn rol in de samenleving te heroverwegen en deze te zien als een moment dat vergelijkbaar is met de opkomst van het internet, de uitvinding van de televisie of zelfs de uitvinding van de drukpers, maar waar moet men beginnen?

Nou, zoals bij de meeste zaken op universiteiten moeten we nadenken over de ruimtes waarin het leren plaatsvindt. Als je nog geen virtual reality-campus hebt, is dit misschien het moment om er een te ontwerpen. Creëer een plek waar studenten kunnen samenkomen, in actie kunnen komen, kunnen fantaseren, creëren, ontwerpen, weer contact kunnen maken en zich een weg kunnen banen door de storingen die deze nieuwe virtuele gebouwen onvermijdelijk zullen ondervinden.

Bezoek de Universiteit van Salford in de metaverse

'

Als je een uitgebreide enquête houdt onder de docenten, zul je waarschijnlijk overal metaverse-ambassadeurs aantreffen, van filmtheoretici tot fysiologen. Een cruciaal onderdeel hiervan is ook dat we onze studenten stimuleren om verder te kijken dan het curriculum en hen ondersteunen bij het vormgeven van de toekomst, waarbij we het curriculum op zijn kop zetten en hun ideeën centraal stellen in wat er wordt geleerd en onderwezen.

En dat geldt niet alleen binnen onze gemeenschap.

De afgelopen jaren hebben we van de Universiteit van Salford virtual reality-headsets meegenomen naar evenementen en festivals in heel het Verenigd Koninkrijk, waar we ze zowel aan professionals als aan het grote publiek hebben laten zien.

Presentatie van openbare metaverse-werelden op New Scientist Live

'

Wat de reacties van de mensen die we hebben ontmoet met elkaar verbindt – zelfs wanneer we hen eenvoudige, kant-en-klare applicaties laten zien, zoals de 3D-schilderervaring ‘TiltBrush’ van Google of de documentaire van National Geographic die je mee naar de top van de Everest neemt om het afval te zien dat klimmers hebben achtergelaten – is dat iedereen onder de indruk is van de mogelijkheden en de nieuwe perspectieven die ze opdoen wanneer ze de virtuele wereld verlaten.

Mijn persoonlijke reis in deze wereld begon tien jaar geleden als Google Glass-explorer. Destijds werd Glass met evenveel minachting als verwondering ontvangen. Het einde van het product kan wellicht worden toegeschreven aan het feit dat het zijn tijd ver vooruit was, maar sindsdien zijn er talloze namaakproducten op de markt verschenen, waaronder zelfs een augmented reality-model van Ray-Ban door Facebook.

Prof. Andy Miah over Google Glass versus de Ray-Ban-brillen van Facebook

'

Hoewel het gevoel heerst dat we de interface voor de metaverse nog niet helemaal op orde hebben – headsets zijn te omvangrijk en kwesties rond eigendom en toegang zijn nog niet opgelost – is het voor velen die al in deze sector werkzaam zijn juist spannend en verrassend dat de metaverse niet slechts één soort interface vereist. Omgevingen zoals de metaverse-wereld Spatial zijn toegankelijk via headsets, mobiele apparaten of computers, en alle formaten bieden toegang tot dezelfde plek. Cruciaal is dat de metaverse moet worden gezien als een evolutionaire sprong voorwaarts en niet als een breuk in ons technologische traject. Naarmate we meer functies in deze ruimtes inbouwen, stellen we meer mensen in staat om deel te nemen, en dat is precies waar het in het hoger onderwijs om zou moeten gaan.

Professor Andy Miah (@andymiah) is hoogleraar Wetenschapscommunicatie & Toekomstige Media aan de Universiteit van Salford, waar hij tevens voorzitter is van het University Engagement Forum, dat innovatie, onderzoek en nieuwe inzichten naar het grote publiek over de hele wereld brengt.

'