Toen ik opgroeide op Bali, Indonesië, was het geen hogere wiskunde om de plasticvervuiling overal op te merken en te beseffen wat voor een probleem dat was. Op dat moment werden mijn zus en ik changemakers. Mijn zus, Isabel, was 10 en ik was 12, en we wilden dingen veranderen. Het begon vanuit die pure intentie: we zagen dat er iets mis was en dachten: „Wat gaan we daaraan doen?”. 

Dus hebben we in 2013 samen Bye Bye Plastic Bagsopgericht en zijn we er in 2019 in geslaagd om plastic zakjes en rietjes op het eiland te laten verbieden dankzij de gezamenlijke inspanningen van gelijkgestemden. 

Het mooie van die leeftijd is dat zelfs de hemel niet de grens is. Je bent voortdurend op zoek naar oplossingen. Dat is de kracht die onze jonge generatie nu heeft, en die moeten we benutten. 

Hoe kan het onderwijs onze kinderen en tieners dan voorbereiden om verandering teweeg te brengen en onze wereld naar een meer inclusieve, duurzame en welvarende toekomst te leiden? 

Onderwijzers behoren tot de belangrijkste veranderaars, maar een groot deel van het leerproces rond het tot stand brengen van verandering vindt buiten de klaslokalen plaats.  

Ik denk dat het de taak van docenten is om wat er in de echte wereld gebeurt, in de klas te brengen. Het wordt hoog tijd dat onze klaslokalen een afspiegeling gaan vormen van wat er buiten gebeurt: de klimaatcrisis, de vluchtelingencrisis, al die kwesties die de aandacht van onze generatie trekken. We moeten dit tot een fundamenteel onderdeel van het leerproces maken – het probleem bestuderen en er oplossingen voor bedenken. 

De overstap maken

Verandering teweegbrengen is geen afzonderlijk vakgebied of een specifieke expertise, maar draait om het inzetten van een reeks eigenschappen, kwaliteiten en vaardigheden die ten goede komen aan iedereen. Er zijn veel verschillende manieren om een changemaker te zijn. Of je nu fotograaf bent en goed bent achter de lens van een camera, of een verhalenverteller die beter is voor de camera, of een onderzoeker, wetenschapper en innovator: wat het ook is, de verandering in het verhaal die we moeten bewerkstelligen is dat iedereen een changemaker kan zijn, omdat daarvoor al onze unieke vaardigheden nodig zijn. 

Het draait allemaal om het creëren van rolmodellen. Als leerlingen zien dat iemand van hun eigen leeftijd actie onderneemt, is het ineens een heel ander verhaal. Dan ontstaat er ineens het idee: „Als zij het kunnen, kan ik het ook.“ 

Nieuwsgierigheid + Focus = Verandering

Het vermogen om nieuwsgierig te zijn moet in de klas worden gestimuleerd, omdat leerlingen op dit moment zo ontvankelijk zijn. Leerlingen uit groep 6 zijn zo enthousiast. Ze zijn betrokken, actief en nieuwsgierig. Om een ‘changemaker’ te zijn, moet je niet alleen een sterk vermogen hebben om nieuwsgierig te zijn naar de wereld, maar ook nieuwsgierig genoeg zijn om te vragen: „Hoe kan ik beter worden? Wat werkt niet? Hoe kunnen we het verbeteren?” 

Dat is een van de redenen waarom YOUTHTOPIAis opgericht; omdat ik zoveel tijd heb besteed aan gesprekken met leerlingen, die me vroegen: „Melati, hoe breng ik verandering teweeg? Waar moet ik beginnen?“ Er was geen schoolboek dat ik hierover kon aanbevelen. 

Nieuwsgierigheid opent de doos vol wonderen en mogelijkheden, maar we moeten ook in staat zijn om ons te concentreren en prioriteiten te stellen. Er is zoveel te doen dat het overweldigend kan zijn. Hoe kunnen we leerlingen vandaag de dag vaardigheden bijbrengen die hen helpen om gefocust te blijven? Om te zeggen: „Oké, we hoeven niet alles te doen, maar hoe ontdekken we waar we goed in zijn? Wat heeft de wereld om ons heen nodig? Hoe brengen we dat in de praktijk?” 

Weer aansluiting vinden bij de lokale gemeenschap

Het is gemakkelijk om in de valkuil te trappen en te denken dat de problemen in de wereld te talrijk en te groot zijn om er enige invloed op uit te oefenen, maar door ons te concentreren kunnen we daadwerkelijk iets teweegbrengen door ons te richten op het lokale niveau, via onze directe gemeenschap.  

Om echt teamwerk en samenwerking te bevorderen, moeten we de nadruk verleggen van competitie naar gemeenschapszin – want bij het tot stand brengen van verandering gaat het er niet om de beste te zijn of de top te bereiken.  

We hebben ons onderwijssysteem op een zeer lineaire manier vormgegeven: van groep 1 tot en met groep 12, daarna het eindexamen, vervolgens de universiteit, met als doel om tot de top van je branche door te dringen en een leidinggevende functie te bereiken. Dit leidt tot zo’n enorme concurrentie dat we niet meer weten hoe echte samenwerking en echt teamwerk eruitzien. 

Bij ‘changemaking’ gaat het erom het leven van de mensen om je heen te verbeteren. 

Dit betekent ook dat je weer contact maakt met je omgeving en de natuur, om jezelf eraan te herinneren waarom je dit doet. Het is zo belangrijk om ervoor te zorgen dat leerlingen van de natuur kunnen leren.  

Als we dat vergeten, lopen we het risico dat we het grotere geheel van de wereld waarin we leven uit het oog verliezen; dat we niet meer begrijpen waarom het belangrijk is om het werk te doen dat we doen. 

Bekijk het grote geheel. Begin klein. Verandering teweegbrengen kan de wereld veranderen. 

Je kunt meer van Melati horen tijdens Bett Asiain Bangkok op 4 en 5 oktober, waar ze als gastspreker optreedt. Schrijf je hier in voor Bett Asia 2023.

Melati Wijsen is een 22-jarige fulltime changemaker. Ze heeft onlangs haar nieuwe bedrijf YOUTHTOPIA opgericht, dat zich richt op het versterken van de positie van jongeren door middel van korte en zinvolle peer-to-peer-programma’s en het aanbieden van de middelen die nodig zijn om changemakers te worden. Melati is ervan overtuigd dat jongeren verandering kunnen versnellen en haar visie is om van YOUTHTOPIA het platform bij uitstek te maken waar jongeren praktische vaardigheden kunnen leren.  

Ga hier naar het leerplatform van YOUTHTOPIA voor meer informatie.