“Wat is hier nu precies het nut van?”

Als een concept moeilijk te begrijpen is of het huiswerk lastig is, hoe vaak heb je dan wel niet gehoord: „Wat heeft dit eigenlijk voor zin?“

Als onderwijzers nemen we vaak niet de tijd om even afstand te nemen van de dagelijkse gang van zaken en na te denken over de grote vragen, zoals het doel van onderwijs. Het komt dan ook uiterst zelden voor dat we dat gesprek in de klas voeren en kostbare tijd besteden aan een discussie die als afleidend wordt ervaren. Hallo…we hebben werk te doen!

Op nationaal niveau wordt deze kwestie soms geformuleerd als een evenwicht tussen de rol van het onderwijs bij het voorzien in de behoeften van de lokale marktcontext en de mate waarin het onderwijs kan bijdragen aan het vormgeven van onze gezamenlijke toekomst; van hoe we de natuur beschermen en herstellen tot hoe we als individuen en samen leven en ons ontplooien.

Omdat we in een snel veranderende wereld leven en ons steeds meer bedreigd voelen door klimaatverandering en de milieucrisis, zijn discussies over de rol en het doel van het onderwijs de laatste tijd zowel op nationaal als op mondiaal niveau aan de orde gekomen. Door deze discussies ook in de klas te brengen, kan dit een nuttig moment zijn om opnieuw na te denken en een nieuwe koers uit te stippelen.

Hoe voelt het om gevraagd te worden?

Over de hele wereld stimuleert de ‘World’s Largest Lesson’ een klasgesprek over onderwijs, met als doel leerlingen nauwer te betrekken bij hun huidige ervaringen, na te denken over de waarde daarvan en hun eigen ideeën hierover te delen. Het is verrassend dat dit niet vaker gebeurt, zoals een 14-jarige leerling aangaf toen ze vertelde hoe belangrijk dit gesprek voor haar was.

“Als ik terugkijk en nadenk over mijn opleiding en mijn schooltijd, kan ik me eigenlijk geen moment herinneren waarop er naar mijn mening werd gevraagd. Ik herinner me wel dat ik vragen beantwoordde en leestests moest maken waar ik doodsbang voor was, maar ik heb nooit echt de tijd gehad om rustig mee te denken over wat mij werd bijgebracht.”

„Een kind kan alleen door iets gefascineerd raken als het daar interesse in heeft. Onderwijssystemen zouden niet alleen om leren moeten draaien, maar ook moeten bijdragen aan het creëren van een omgeving waarin kinderen het heft in eigen handen kunnen nemen. Wanneer heb je voor het laatst aan een leerling gevraagd wat hij of zij van het onderwijs verwacht? Onderwijssystemen zouden moeten samenwerken met leerlingen en hun ideeën, in plaats van hen alleen maar aanwijzingen te geven.” Raquel, 14 jaar, VS

Door van deze gelegenheid gebruik te maken aan het einde van het kalenderjaar of aan het begin van een nieuw jaar, kun je de jaarlijkse leercyclus van je leerlingen op een mooie manier afsluiten. Het kan je klas verenigen rond een gezamenlijke leerambitie, waar je hen het hele jaar door aan kunt herinneren. Misschien ontdek je zelfs iets onverwachts over hoe zij zich voelen, wat je kan helpen bij het bepalen hoe je hen in de toekomst kunt inspireren.

Als je dit wilt doen, kun je gebruikmaken van de les ‘Transforming Education’ van ‘The World’s Largest Lesson’ en de speelse enquête ‘Transforming Education’, en leerlingen uitnodigen om hun ideeën te delen over hoe het onderwijs beter op hen kan worden afgestemd. 

We hebben het over de inbreng van leerlingen op school om beslissingen beter te onderbouwen en leerlingen de kans te geven hun stem te laten horen en invloed uit te oefenen. Maar een verrassend groot aantal leerlingen vertelt ons dat ze niet bijdragen aan het verbeteren van het onderwijs op hun school, omdat niemand naar hen zou luisteren als ze dat zouden proberen. We willen hier verandering in brengen en ervoor zorgen dat de stemmen van leerlingen de klaslokalen ontgroeien en veel verder reiken. 

Wie wil dat weten?

De afgelopen maanden heeft de VN wereldwijd regeringen gevraagd hun plannen voor het onderwijs te herzien. Ze zijn uitgedaagd om na te denken over hoe ze de steeds ernstiger wordende leercrisis zullen aanpakken en ervoor zullen zorgen dat het onderwijs aan zijn doel beantwoordt. In de aanloop naar een top over onderwijs die in september bij de VN plaatsvond, werden veel ‘belanghebbenden’ geraadpleegd: maatschappelijke organisaties die zich lokaal bezighouden met onderwijsbehoeften, leraren en jongeren, maar één groep ontbrak. De leerlingen die op dit moment naar school gaan. Degenen die elke dag in de klas zitten. Degenen die een unieke, uit eigen ervaring voortkomende kijk op onderwijs hebben, die we bij alle beslissingen moeten betrekken.

Het lesmateriaal van ‘The World’s Largest Lesson’ biedt niet alleen de gelegenheid voor een klasgesprek. Het is ook een poging om deze kloof in perspectief te overbruggen en ervoor te zorgen dat de stem van leerlingen over de hele wereld in de klas luid en duidelijk wordt gehoord wanneer er beslissingen worden genomen die hen aangaan.

Het is tot stand gekomen in samenwerking met UNICEF en UNESCO, met hulp van datadienstverlener NetApp, en als u uw leerlingen uitnodigt om hun mening te geven, zal er zeker naar hen worden geluisterd. Deze wereldwijde ‘peiling’ van de mening van leerlingen zal in de loop van 2023 worden gedeeld met regeringen, leiders in het onderwijs en de VN. We zullen de resultaten ook met u delen tijdens Bett.  

Iedereen, uit welke omgeving dan ook, is van harte welkom om mee te doen. De enquêteis geschikt voor kinderen vanaf 10 jaar en er zijn ook mogelijkheden om op papier mee te doen. Als u wilt dat uw leerlingen zich betrokken voelen bij beslissingen die van invloed zijn op het leren van hun generatie en van de generaties na hen, geef hen dan de kans om dat te doen. De enquêteloopt tot en met 24 januari 2023 en is beschikbaar in meerdere talen.

Alison Bellwood, bedenkster en uitvoerend directeur van World’s Largest Lesson – Biografie

Alison is de bedenkster van ‘World’s Largest Lesson’, een project dat tot doel heeft het bewustzijn te vergroten, steun te genereren en actie te stimuleren voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelen en het onderwijs over duurzaamheid op scholen. Door nauw samen te werken met oprichtingspartner UNICEF heeft het project miljoenen leraren en leerlingen erbij betrokken om alle aspecten van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen te begrijpen en deze toe te passen op hun eigen lokale context. Dit stimuleert maatschappelijke acties, belangenbehartiging en bewustwording van de wereld om ons heen.