Toen ik aan de Universiteit van Cambridge mijn master in natuurlijke taalverwerking en AI afrondde, stonden toegankelijkheidstechnologieën en -hulpmiddelen nog in de kinderschoenen. Als lid van de parlementaire werkgroep (All-Party Parliamentary Group) die tot taak had te bepalen hoe de toegankelijkheidsnormen van de Europese Commissie in het Verenigd Koninkrijk zouden moeten worden toegepast, hebben we de stappen uiteengezet die universiteiten zouden moeten nemen om de weg naar digitale inclusiviteit in te slaan. Tegenwoordig is digitale toegankelijkheid geen kwestie van ‘ja’ of ‘nee’ voor instellingen voor hoger onderwijs; er wordt verwacht dat instellingen hun inhoud niet alleen digitaal aanbieden, maar dat ze als onderdeel van hun strategie ook actief investeren in de toegankelijkheid van de inhoud in hun virtuele leeromgevingen (VLE’s). Digitale toegankelijkheid verandert in hoog tempo, en universiteiten staan voor echte uitdagingen bij het produceren van toegankelijke digitale inhoud voor virtuele leeromgevingen, maar als ze dit goed aanpakken, zal dit alle studenten ten goede komen.

Online leren is de afgelopen jaren in opkomst, maar COVID-19 heeft de wereld een tijdperk ingeluid waarin digitaal leren nu algemeen aanvaard is. Daardoor ontstond de behoefte om gelijke kansen te waarborgen voor leerlingen die moeite hebben met het omgaan met digitale leerstof – van leerlingen met leermoeilijkheden, mobiliteitsproblemen, zintuiglijke of sociale beperkingen en langdurige gezondheidsproblemen tot het aanbieden van een alternatieve leerwijze voor leerlingen die pendelen of onderweg leerstof doornemen.

Sinds de inwerkingtreding van de Equality Act 2010 zijn instellingen voor hoger onderwijs verplicht om bij de uitvoering van hun activiteiten discriminatie uit te bannen, gelijke kansen te bevorderen en goede relaties tussen verschillende mensen te stimuleren. Vervolgens zijn er de Richtlijn betreffende de toegankelijkheid van websites en mobiele applicaties (Richtlijn (EU) 2016/2102) en de Europese toegankelijkheidswet (Richtlijn (EU) 2019/882), ook wel de „AAD“ genoemd, die is gebaseerd op het kader van de Web Content Accessibility Guidelines („WCAG“), aanvullende richtlijnen voor digitale toegankelijkheid ingevoerd voor overheidsinstanties, waaronder instellingen voor hoger onderwijs, in een poging om het binnenlandse talentaanbod van het Verenigd Koninkrijk te vergroten en de achterstanden op het gebied van werkgelegenheid en prestaties van mensen met een handicap weg te werken. De AAD schrijft voor dat websites een toegankelijkheidsverklaring met conformiteitsinformatie moeten publiceren en ervoor moeten zorgen dat alle inhoud op de website en mobiele applicaties voldoet aan WCAG 2.0 niveau AA – wat algemeen wordt beschouwd als de norm voor redelijke toegankelijkheid. De AAD schrijft ook voor dat websites gebruikers middelen moeten bieden om toegankelijkheidsproblemen te melden en een link moeten verstrekken waarin de handhavingsprocedures van de EU-richtlijn inzake webtoegankelijkheid worden uitgelegd.

Terwijl de regelgeving zich langzaam aanpaste aan de pleidooien voor toegankelijkheid, veranderde de manier waarop studenten les kregen in een razend tempo. De belangrijkste verandering vond plaats buiten het klaslokaal, in de digitale omgeving.

Veel instellingen hebben inmiddels de eerste stappen gezet om de infrastructuur op te zetten die nodig is voor toegankelijk digitaal leren, en vertrouwen erop dat toegankelijkheidssoftware een stevige basis biedt door voortdurend te controleren op overtredingen van de Web Content Accessibility Guidelines. Dergelijke hulpmiddelen hebben de mogelijkheden van automatisering vergroot, bijvoorbeeld door volledig automatisch aan te geven wanneer er geen alternatieve tekst bij een afbeelding staat en door kleuren te identificeren die voor studenten met kleurenblindheid een belemmering vormen bij interacties.

Toegankelijkheidssoftware is een onderdeel van wat er in de toekomst nodig is, maar instellingen moeten ook prioriteit geven aan het opleiden van docenten om ervoor te zorgen dat hun virtuele lesmateriaal op een toegankelijke manier wordt gemaakt, van concept tot en met de daadwerkelijke presentatie. Universiteiten en hogescholen moeten al in de beginfase van het cursusontwikkelingsproces rekening houden met toegankelijkheid. Het is gemakkelijker om toegankelijkheidsproblemen te voorkomen dan ze achteraf op te lossen. De Universiteit van Leeds biedt bijvoorbeeld een checklist voor digitale toegankelijkheid aan voor degenen die academische inhoud maken. Goede toegankelijkheid voor digitaal leren verstoort de werkprocessen van studenten niet, maar sluit goed aan bij virtuele leeromgevingen en verdwijnt grotendeels naar de achtergrond als iets wat studenten gewoon kennen en verwachten. Het creëren van duidelijke, efficiënte onderwijscontent die op alle apparaten en op smartphones werkt, zal de betrokkenheid van studenten bevorderen en ten goede komen aan elke student.

Door digitaal leren toegankelijk te maken, krijgen niet alleen studenten met een beperking de kans om zich te ontplooien. Uit gegevens die zijn verzameld door Anthology Ally, een oplossing voor toegankelijkheid, blijkt dat het gebruik van alternatieve formaten grotendeels plaatsvindt onder studenten zonder gemelde beperking, die deze formaten gebruiken om aan hun voorkeuren op het gebied van apparaten of formaten tegemoet te komen. En we weten dat die voorkeuren voortdurend veranderen naarmate de leerlingen en hun ervaringen zich verder ontwikkelen.

Universiteiten boeken vooruitgang op het gebied van digitale toegankelijkheid naarmate docenten meer inzicht krijgen en campussen nieuwe technologieën invoeren. Om die vooruitgang te versnellen, moeten instellingen inclusiviteit centraal stellen in hun besluitvorming. Het komt erop neer dat beter toegankelijke inhoud alle studenten ten goede komt, en dat is een doel dat het nastreven waard is.

Dit artikel is geschreven door Nicolaas Matthijs. Nicolaas Matthijs is een ondernemer, ontwikkelaar en liefhebber op het gebied van onderwijstechnologie. Nicolaas is vicepresident productmanagement bij Anthology.

'

'

'

'

'

'